سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
349
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
خلاصه بنا بر اينكه مقصود از نماز وسطى يكى از نمازهاى پنجگانه باشد نه تمام آن از مفسرين گفتارى نقل شده كه در كتب تفاسير ضبط نمودهاند . 1 - نماز صبح است نظر به اينكه از موقع طلوع فجر صادق تا بر آمدن آفتاب كه موقع نماز صبح است وسط بين شب و روز بشمار ميرود نه كاملا از شب محسوب ميگردد نه از روز لهذا نماز صبح متصف گرديده به نماز وسطى و طرفداران اين قول از حضرت امير المؤمنين عليه السلام در اين خصوص روايتى نقل ميكنند و نيز بعضى از صحابه همان قول به نماز صبح را ترجيح دادهاند و فخر رازى در تفسير كبير ده دليل اقامه نموده براى اثبات اينكه مقصود از نماز وسطى نماز صبح است . و عمده چيزى كه ميتوان به آن ترجيح داد كه مقصود از نماز وسطى نماز صبح است اين است كه نظر به آن حديث معروف « افضل الاعمال احمزها » كه بهترين اعمال مشكلترين آنها است و نماز صبح و لو اينكه از حيث عدد ركعات كمتر از باقى نمازها بشمار ميرود لكن مشقت آن نسبتا زيادتر است زيرا در تابستان چون شبها كوتاه است از خواب برخاستن براى نماز صبح قدرى مشقت دارد و در زمستان صبح كه هوا سردتر است از رختخواب گرم برخاستن و با آب سرد كه غالبا آب گرم در آن وقت مهيا نيست وضو گرفتن مشكلتر است پس به اين لحاظ ممكن است گفته شود مقصود از نماز وسطى كه تأكيد زيادترى در باره آن شده نماز صبح است كه مبادا اشخاص تنبل تنپرور نماز صبح را ترك نمايند و نيز از ثلث آخر شب تا بر آمدن آفتاب بهترين موقعى است براى عبادت و مناجات با قاضى الحاجات و حمد و ستايش نمودن آن فرد بىهمتا زيرا در اين وقت نسبتا موهومات كمتر و تراكم خيالات نفسانى كه سد بزرگى و پرده غليظى است بين انسان و معبود خود قدرى ضعيف ميگردد و شايد روح ملكوتى در اين ساعت اندازهاى از اسارت نفس بهيمى خلاص گردد پس به اين جهات ميتوان ترجيح داد كه مقصود از نماز وسطى نماز صبح است . 2 - نماز وسطى نماز ظهر است زيرا كه هم وسط روز واقع است و هم بين نماز صبح و عصر كه اول روز و آخر روز است قرار گرفته و طرفداران اين قول جماعت بسيارى